කොට්ටෝර (මැරුණ) මැණික් යනු මොනවාද? රළු ගෙවුඩා සහ ඔට්ටු මැණික් නිවැරදිව හඳුනාගනිමු

මැණික් කර්මාන්තයේ සහ පතල් ක්ෂේත්‍රයේ නිතරම ඇසෙන වචනයක් තමයි "කොට්ටෝර" නැතහොත් "මැරුණ මැණික්" කියන්නේ. මැණික් ඉල්ලමක් ගරන විට හෝ රළු මැණික් ගල් (Rough Gemstones) මිලදී ගන්නා විට, මේවා පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් තිබීම ඉතාමත් වැදගත්. මක්නිසාද යත්, වටිනා ගෙවුඩා ගලක් සහ වැඩකට නැති කොට්ටෝර ගලක් වෙන්කර හඳුනාගැනීම සාර්ථක මැණික් ව්‍යාපාරයක රහස වන බැවිනි.

මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කරන්නේ කොට්ටෝර ගල්වල ස්වභාවය සහ රළු මැණික් ගල් ස්වභාවික සූර්යාලෝකය මෙන්ම ටෝච් ආලෝකය (Torch Light) යටතේ නිවැරදිව පරීක්ෂා කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.

1. මොනවාද මේ කොට්ටෝර හෙවත් මැරුණ මැණික්?

සරලවම කිව්වොත්, කොට්ටෝර කියලා හඳුන්වන්නේ කිසිදු දීප්තියක්, කාන්තියක් (Luster) හෝ විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවයක් (Transparency) නොමැති, වෙළඳපොළ වටිනාකමකින් තොර මැණික් ඉල්ලම් විශේෂයකටයි. පොළොව යටදී සිදුවන අධික තාපය, පීඩනය හෝ රසායනික විපර්යාස නිසා මැණික් ගලක තිබිය යුතු නියම ස්ඵටික රූපී ව්‍යුහය (Crystal structure) විනාශ වී යාමෙන් මේවා නිර්මාණය වේ.

• විනිවිද නොපෙනීම (Opaque): ආලෝකය මේවා හරහා කිසිසේත්ම ගමන් කරන්නේ නැත. සම්පූර්ණයෙන්ම අඳුරු හෝ මැටි ස්වභාවයක් ගනී.
• පණ නැති ගල්: මේවා කපා ඔප දැමුවද (Cutting and Polishing) සාමාන්‍ය මැණික් ගලකින් ලැබෙන ආලෝක පරාවර්තනය ලබාගත නොහැක.
• තාප පිරියම් කිරීමට නොහැකි වීම: සැබෑ කොට්ටෝර ගල් තාප පිරියම් කිරීමෙන් (Heat Treatment/Burning) පවා සාර්ථක ප්‍රතිඵල හෝ වර්ණයක් ලබාගත නොහැක.

2. ප්‍රායෝගික පරීක්ෂාව: රළු මැණික් ගල් නිවැරදිව හඳුනාගැනීම

බොහෝ දෙනෙකුට රළු මැණික් ගල් දුටු සැණින් ඒවා කොට්ටෝරද නැතහොත් වටිනා ගල්ද කියා වෙන්කර හඳුනාගැනීම අපහසුය. රළු මැණික් ගල් පරීක්ෂා කිරීමේදී ප්‍රධාන පියවර දෙකක් අනුගමනය කළ යුතුය.

පියවර A: ස්වභාවික හිරිකිරණ (සූර්යාලෝකය) යටතේ නිරීක්ෂණය

උදේ කාලයේ සාමාන්‍ය සූර්යාලෝකය යටතේ 3.2x වැනි විශාලනයක් (Zoom) සහිතව රළු ගල් දෙස බැලූ විට ඒවායේ බාහිර ස්ඵටික හැඩය සහ මතුපිට ව්‍යුහය (Surface texture) හොඳින් හඳුනාගත හැක.

රූපය 1: උදේ කාලයේ ස්වභාවික සූර්යාලෝකය යටතේ පෙනෙන ෂඩාස්‍රාකාර (Hexagonal) රළු ගෙවුඩා ගලක්.

ඉහත රූපයේ පරිදි, ගලේ පැති (Facets) දික් අතට විහිදෙන ෂඩාස්‍රාකාර (Hexagonal) හෝ ප්‍රිස්මීය හැඩයක් ගනී නම් සහ මතුපිට "කිරි ගතියක්" (Milky appearance) ඇතොත්, ඒවා බොහෝ දුරට කොරන්ඩම් (Corundum) කුලයට අයිති වටිනා කහ ගෙවුඩා (Yellow Geuda) හෝ පුෂ්පරාග වීමට ඉහළ ඉඩක් ඇත.

පියවර B: තද ටෝච් ආලෝකය (Penlight Testing) යටතේ පරීක්ෂාව

මැණික් ගලක් "මියගොස්" නැති බව තහවුරු කරගැනීමට ඇති හොඳම ක්‍රමය වන්නේ අඳුරු ස්ථානයකදී ගලට යටින් තද ටෝච් ආලෝකයක් (Torch Light) අල්ලා බැලීමයි. මෙහිදී අපට ඉතා වැදගත් ලක්ෂණ දෙකක් දැකගත හැක:

රූපය 2: ටෝච් ආලෝකය දීමේදී ආලෝකය ගල පසාරu කරගෙන යන ඉහළ විනිවිදභාවය (Translucency). මෙය කොට්ටෝර ගලක් නොවන බවට හොඳම සාක්ෂියකි.

1. ඉහළ විනිවිදභාවය (Excellent Translucency): ටෝච් එකේ ආලෝකය ගල ඇතුළට විහිදී යයි නම්, එයින් සනාථ වන්නේ ගලෙහි ජීවයක් ඇති බවත්, හොඳ ස්ඵටික ව්‍යුහයක් පවතින බවත්ය.
2. "ඔට්ටු" (Ottu) සහ වර්ණ කලාප (Color Zoning): සමහර ගෙවුඩා ගල්වල එක පැත්තක හෝ මැදින් තද නිල් පාට (Deep Blue) වර්ණ තීරුවක් හෝ ලපයක් මතු වේ. මැණික් ක්ෂේත්‍රයේදී මෙයට "ඔට්ටු ගල්" යැයි කියනු ලැබේ.

රූපය 3: ටෝච් ආලෝකය හමුවේ පැහැදිලිවම නිල් පැහැති ලප සහ වර්ණ කලාප (Ottu) මතු වන ආකාරය.

3. මෙවැනි ගල් සඳහා වඩාත් සුදුසු කුමක්ද? කැපීමද? පුළුස්සීමද?

ඔබ සතුව ඇත්තේ කොට්ටෝර ගල් නොව, ආලෝකය විහිදෙන ගෙවුඩා සහ ඔට්ටු ගල් නම්, ඒවා නොපුළුස්සා කෙලින්ම කැපීම (Cutting) නොකළ යුතුය. වඩාත්ම ප්‍රශස්ත ක්‍රමය වන්නේ පළමුව තාප පිරියම් කිරීම (Heat Treatment) සිදු කර, ඉන්පසුව කපා ඔප දැමීමයි.

• වර්ණය මුළු ගල පුරාම පැතිරීම: තාප පිරියම් කිරීමේදී (උසස් උෂ්ණත්ව පෝරණුවල පුළුස්සන විට) ගලෙහි ඇති නිල් පැහැති ඔට්ටු ලප දිය වී මුළු ගල පුරාම රාජකීය නිල් පැහැය (Royal Blue) විහිදී යයි.
• වටිනාකම සිය ගුණයකින් වැඩි වීම: සාමාන්‍ය ගෙවුඩා ගලක් නොපුළුස්සා කැපුවහොත් ලැබෙන මිලට වඩා, නිවැරදිව පුළුස්සා වර්ණය ගත් පසු ලැබෙන නිල් මැණිකකට (Blue Sapphire) වෙළඳපොළේ ඉතා ඉහළ මිලක් ලබාගත හැක.

4. ශ්‍රී ලංකාවේදී මේ සඳහා ඇති විශ්වාසවන්තම ස්ථාන

මැණික් තාප පිරියම් කිරීම ඉතා සියුම් කලාවකි. පොඩි වැරදීමකින් වුවද ගල පුපුරා යා හැක. එබැවින් රජයේ පිළිගත් ආයතනයක් වෙත යොමුවීම 100%ක්ම සුරක්ෂිත වේ. ඔබට කොළඹ හෝ මහනුවර ප්‍රදේශවලින් පහසුවෙන්ම මෙම සේවාවන් සපයාගත හැක:

• ජාතික මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ අධිකාරිය (NGJA Head Office - කොළඹ): නවීන විදුලි පෝරණු (Electric Furnaces) මඟින් රසායනාගාර මට්ටමින් උපරිම ආරක්ෂාව සහිතව තාප පිරියම් කිරීම සිදුකරගත හැක.
• ජාතික මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ අධිකාරිය (මහනුවර ප්‍රාදේශීය කාර්යාලය): මහනුවර හෝ නුවරඑළිය අවට සිටින පිරිස් සඳහා පේරාදෙණිය පාරේ පිහිටි කාර්යාලයෙන් නිල සේවාවන් සහ උපදෙස් ලබාගත හැක.

අවසන් අදහස

මැණික් පතලකින් හෝ මිලදී ගැනීමකින් ඔබට හමුවන හැම අඳුරු ගලක්ම "කොට්ටෝර" කියා අත්හැර දමන්න එපා. නිවැරදිව ස්වභාවික ආලෝකය සහ ටෝච් ආලෝකය භාවිත කරමින් ඒවායේ ඇතුළාන්තය පරික්ෂා කරන්න. නිවැරදි තාක්ෂණය සහ පළපුරුදු බෝනර්වරුන්ගේ (Gem Burners) සහාය ලබාගැනීමෙන්, අගනා නිල් මැණික්වල හිමිකරුවෙකු වීමට ඔබටත් අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.

ඔබටත් මෙවැනි රළු මැණික් ගල් හමුවී තිබේද? ඔබේ අදහස් පහතින් Comment කරන්න!